Skip to main content
Close Menu

Credit: Sven Torfinn / Oxfam Novib

 

Wangedrag werpt schaduw op al het goede werk

Afgelopen dagen zijn er in de media veel berichten verschenen over seksueel wangedrag bij hulporganisaties. In 2011 in Haïti door voormalige medewerkers van Oxfam Groot-Brittannië, een zusterorganisatie van de Nederlandse Oxfam Novib. Dit soort wangedrag is onacceptabel. Het ondermijnt het vertrouwen van het publiek en werpt een schaduw op al het goede werk dat hulporganisaties doen in rampgebieden als Haïti. Dit laatste blijkt uit het feit dat inmiddels honderden mensen hun steun aan Oxfam in Nederland hebben opgezegd.

Wat voor rol heeft het CBF bij zulke misstanden?

Roline de Wilde, directeur van het CBF: “Als toezichthouder in de goededoelensector streven wij ernaar dat iedereen gerust kan geven aan een erkend goed doel. Wij controleren erkende goede doelen regelmatig op strenge kwaliteitseisen. Hierbij kijken wij bijvoorbeeld of een organisatie duidelijke regels heeft opgesteld om wangedrag te voorkomen. Naast deze papieren werkelijkheid bespreken we ook wat een organisatie doet als er desondanks toch een misstand wordt ontdekt. Wordt er adequaat ingegrepen? Welke maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat dit nog een keer gebeurt en hoe wordt hierover met het publiek gecommuniceerd?”

Als toezichthouder vinden wij het belangrijk dat er open gecommuniceerd wordt naar het publiek over misstanden. Het CBF is als vraagbaak bereikbaar en dient als meldpunt voor klachten en meldingen van donateurs. Verantwoording afleggen is belangrijk om het donateursvertrouwen te houden. In Ask me Anything, een radioprogramma van BNR, konden luisteraars hierover vragen stellen.

Hoe kijkt het CBF tegen de situatie aan?

Oxfam Novib is een erkend goed doel. In maart 2017 is zij door het CBF getoetst op de kwaliteitseisen. Tijdens deze toetsing bleek dat zij hun procedures om wangedrag te voorkomen goed op orde hebben. Het CBF heeft naar aanleiding van de recente onthullingen over de aard van het wangedrag door medewerkers van Oxfam Groot-Brittannië contact gezocht met de directeur van Oxfam Novib, Farah Karimi. Er is immers 15 miljoen euro van het in Nederland opgehaalde geld (uit de gezamenlijke giro 555-actie) door Oxfam Novib in Haïti besteed aan noodhulp. De Algemene Rekenkamer heeft in haar eindrapport over de hulpgelden voor Haïti geconstateerd dat alle gelden volgens de afgesproken regels zijn besteed.

Het CBF betreurt het dat pas zeven jaar naar dato de onthutsende details van de misstanden in Haïti naar buiten komen. De Wilde: “Nu is er niet alleen terechte ophef over de misstanden zelf maar ook over het feit dat deze niet eerder zijn gemeld. Dit is voer voor speculaties over misstanden in de sector als geheel. Wij krijgen op dit moment vragen van de media of hier sprake is van een topje van de ijsberg. Dit levert onnodige schade op voor de goededoelensector. Dankzij de steun van vele donateurs wordt er veel geweldig werk verricht en dit soort misstanden zijn gelukkig een uitzondering”.

Wat leren we hiervan?

De Wilde: “Het is cruciaal dat goededoelenorganisaties er alles aan te doen wangedrag te voorkomen. Dan heb ik het niet alleen over het opstellen van gedragscodes maar ook over een onafhankelijk meldpunt in de landen waar organisaties actief zijn en het bespreekbaar maken van dit soort risico’s binnen je organisatie. In de goededoelensector werken heel gemotiveerde mensen maar het zijn natuurlijk geen heiligen. Er kan in de praktijk helaas toch iets mis gaan. Dan is het zaak de daders hard aan te pakken, maatregelen te treffen om dit in de toekomst te voorkomen en om open te communiceren over datgene wat er is gebeurd. Ik begrijp dat het heel moeilijk is om eerlijk te zijn over gemaakte fouten, maar de donateur heeft hier recht op en het is de enige manier om het vertrouwen in onze sector te behouden”.

Oxfam Novib heeft een uitgebreide tijdlijn op de website geplaatst, inlcusief de brief die op 13 februari 2018 naar minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is gestuurd.

 

Blijf op de hoogte

Vul hieronder uw naam en e-mailadres in en u ontvangt 1x per maand een update met al het nieuws vanuit het CBF.